احداث باغ های دیمی

احداث باغ بدون آبیاری

اصول باغداری دیمی

تبدیل زمین های کم بازده دیم به باغ های پر بازده دیم

شاید تاکنون فکر می کردید که احداث باغ حتما نیاز به یک منبع آبی بسیار مناسب مانند آب رودخانه دایمی، چاه، سد و… دارد. باید بدانید که می توان بدون نیاز چنین آب هایی و فقط با اتکا به بارندگی های طبیعی نیز باغ احداث کرد. فقط کافی است به نکاتی که در زیر می آید توجه کنید. احداث باغ های دیم برای مناطق کوهستانی یکی از بهتری گزینه ها می باشد. در اکثر مناطق کوهستانی کشور ما که شیب زمین بالاست و کشاورزان چاره ای جز کشت محصولات کم درآمدی مانند گندم و جو ندارند می توان به کشت باغات دیمی روی آورد. اگرچه درآمد خالص باغ های دیم کمتر از باغات آبی است اما بیشتر از کشت محصولات زراعی دیمی مناطق کوهستانی مانند گندم است. از طرف دیگر آینده بهتری برای کشاورزان دیم کار رقم خواهد زد چرا که آن ها می توانند با کسب تجربه در این زمینه، به کشت های بهتر و با درآمد بالاتر هم فکر کنند. باغات دیمی در حال حاضر در کشور ما درحال رواج است. اگرچه اخیرا میزان بارش ها و پراکندگی بارش ها در فصل کم آبی، به ضرر کشاورزان تغییر کرده است اما روش های مناسبی هم برای دیمکاری باغی ایجاد شده است.

مواردی که در توفیق احداث باغ دیم موثرند، عبارت اند از انتخاب مکان مناسب، تعیین آرایش مناسب کشت، تهیه نهال مناسب و سازگار با شرایط محیطی، تهیه بستر لازم و نهاده های موردنیاز، رعایت زمان کاشت مناسب و اقدامات و تمهیدات مدیریتی دوره بهره برداری. برای احداث باغ دیم باید به ویژگی های جغرافیایی، میزان و پراکنش بارش، حداقل و حداکثر دما، نوع و عمق خاک، آفات و بیماری ها و نیروی کارگری در دسترس توجه شود. در این نشریه موارد فنی و کاربردی الزم برای احداث باغ دیم بیان شده است.

اگر شما هم از کشت های پر دردسر و کم درآمد زراعی خسته شده اید، لطفا متن زیر را به دقت بخوانید، سپس اقدام به مشاوره با کارشناسان و کشاورزان با تجربه در این زمینه بکنید تا اطلاعات خود را در این زمینه کامل کنید و در نهایت تصمیم بگیرید که کشت باغات دیمی را شروع کنید یا نه. مطمن باشید اگر که اصول گفته را رعایت کنید هیچ ریسکی در کار نخواهد بود. مواردی که بهآن ها اشاره شده اصول دیم کاری باغی ایران هستند.

در ابتدا شما باید ارتفاع و محدودیت های دمایی و اکولوژیکی منطقه، مشخصات جغرافیایی (عرض جغرافیایی، میزان و جهت شیب و ارتفاع از سطح دریا) را بررسی کنید.

اطلاعات دامنه دمایی محدودکننده، نیاز سرمایی، طول دوره رشد و حتی عمر اقتصادی جمع آوری را جمع آوری کنید. می توانید

طبق جدول 1، در نظر بگیرید که در منطقه شما چه محصولی می توانید بکارید. علاوه بر آن، باید به شرایط اقلیمی مناسب برای فرایند رشد و تولید محصول

(طبق جدول 2) و نیز ویژگی ها و شرایط مطلوب خاک برای محصولات

(در جدول 3) توجه شود. بر این اساس مشخص کنید که منطقه شما، توانایی اولیه برای احداث باغ دیم را داراست تا بقیه موارد را بررسی کنید.

احداث باغ های دیمیجدول 1. این جدول به شما کمک می کند تا بتوانید برای شرایط منطقه تان، به ترین محصول را در نظر بگیرید

جدول 1. این جدول به شما کمک می کند تا بتوانید برای شرایط منطقه تان، بهترین محصول را در نظر بگیرید

احداث باغ های دیمیجدول2. برخی شرایط لازم برای رشد و پروش درختان مناسب برای شرایط دیم.

جدول2. برخی شرایط لازم برای رشد و پروش درختان مناسب برای شرایط دیم.

در مرحله بعد باید میزان و پراکنش بارندگی منطقه را بررسی بکنید.

بعد از تعیین مشخصات جغرافیایی، مهم ترین عامل در احداث باغ های دیم، وضعیت میزان و پراکنش بارندگی است. پراکنش بارندگی به نحوی است که اثر و نقش آن در طراحی باغ های دیم بسیار مهم و حیاتی است. پراکنش بارش تعیین کننده آرایش کشت و تراکم درخت در هکتار) است و نوع محصول را تعیین می کند. بر این اساس، تحلیل بارش های ماه های اردیبهشت تا شهریور بسیار اهمیت دارد.

اگر کل بارش کمتر از 300 میلیمترباشد

در این شرایط باید توجه داشت که

1 - محدودیت انتخاب محصول وجود خواهد داشت

2 - ریسک در شرایط نوسانات بارشی افزایش مییابد

3 - احتمال نقصان کیفیت محصول وجود دارد.

دقت کنید که محصولی را که برای کاشت دیم انتخاب می کنید بایستی این مشخصات را داشته باشند

1 - ویژگی مقاوم یا متحمل به خشکی

2 - تاج کشیده و کوتاه

3 - گستره ریشه ای عمیق و خاصیت فراوری.

بنابراین وقتی سطح رواناب مربوط به هر درخت افزایش یابد، راهکار های حفظ رطوبت و کاهش تبخیر اجرایی شود، نسبت سطح تعرق به جذب آب کنترل شود، تراکم درخت در هکتار کاهش یابد، بستر مناسب، گسترده و عمیق ایجاد شود، امکان ذخیره آب و نیز جذب آب فراهم می شود. ایجاد بندسار ها و تمرکز رسوبات ناشی از سیل ها، بستر خوبی را در این شرایط ایجاد خواهد کرد.

در صورتی که بارش بین 300 تا 400 میلیمتر باشد

1 - اگر دوره بدون بارش بهاره و تابستانه 6 ماه و بیشتر است، همانند شرایط بالا اقدام شود.

2 - اگر دوره بارش 4 تا 6 ماه باشد، در صورت رعایت موارد بالا، ریسک فعالیت بسیار کاهش مییابد. در این شرایط میتوان تراکم درختان را 10 تا 30 درصد نسبت به حالت قبل افزایش داد.

3 - اگر دوره بارش کمتر از 4 ماه باشد، می توان تراکم درختان را 30 تا 50 درصد نسبت به حالت قبل افزایش داد و با رعایت معیار های پیشگفته، هیچگونه ریسکی وجود نخواهد داشت.

در صورتی که میزان بارندگی بالای 400 میلیمتر باشد

در این شرایط، از آنجایی که فاصله بین بارندگی ها کم تر است. و ازآنجاییکه پراکنش بارش مطلوب است، طراحی باغ (تراکم درختان) بایستی بر اساس میزان بارش صورت پذیرد. در این شرایط درصورتیکه تراکم درختان کم انتخاب شود، چون سطح رواناب برای هر درخت بزرگتر خواهد شد، امکان تخریب سامانه ها وجود دارد. لذا متناسب با میزان بارش و تحلیل آماری شدت و مدت و فراوانی میتوان تعداد درخت در هکتار را محاسبه و تعیین کرد.

نیاز آبی هر درخت مقدار معلوم و مشخصی است که بستگی به ویژگی های گیاهی و شرایط جغرافیایی و اقلیمی دارد که با تامین آن از طریق بارش، میتواند رشد و نمو مناسب داشته باشد و محصول اقتصادی تولید کند. مقدار بارش بایستی به میزانی باشد که نیاز آبی درخت را در شرایط بالغ و محصول دهی تامین کند. بنابراین در زمان احداث باغ، پیش بینی های لازم، ضروری است. هرچه میزان بارندگی کمتر، فاصله درخت ها باید بیشتر باشد تا با جمع آوری رواناب بیشتر باشد و میزان نیاز آبی برطرف شود.

در مرحله بعد باید بستر کشت مناسب دیم کاری را آماده کنید

ایجاد بستر کاشت یکی از اقدام های موثر در موفقیت باغ های دیم، ایجاد بستر مناسب است. ایجاد بستری مناسب به ابعاد حداقل 1 × 1 × 1 متر ضروری است. اگر خاک زیرین مطلوبیت نداشته یا دچار محدودیت باشد، با خاک سطحی مرغوب جایگزین شود. بنابراین هیچ نیازی به کاربرد مواد سوپر جاذب یا موارد مشابه غیرطبیعی نیست و برای بهبود ظرفیت آب خاک می توان از بقایای گیاهی، پرلیت و… استفاده کرد. اهمیت بستر به میزانی است که از آن به عنوان مهندسی بستر تعبیر می شود و اگر اقدامات ضروری در تهیه بستر صورت نگیرد، مشکلات زیادی را به وجود خواهدآورد و حتی به ناکامی و زوال درختان یا حداقل غیراقتصادی شدن باغ منجرخواهد شد به شکل زیر توجه کنید

احداث باغ های دیمی

مراحل کار در زمان کاشت نهال در شرایط دیم

1 - حفر چاله ای به ابعاد حداقل 1 × 1 × 1 متر؛

2 - پرکردن چاله با خاک سطحی مرغوب و کود دامی پوسیده: باید حدود 25 تا 30 کیلوگرم کود دامی پوسیده را تا 20 سانتیمتری سطح زمین در گودال حفر شده بریزید. می توانید از پرلیت یا زیولیت نیز در کنار این ها استفاده کنید اما فقط در صورت رسی بودن خاک.

3 - قرار دادن ریشه و طوقه در محلول قارچکش + خاک رس + کود دامی + آب

4 - تلقیح ریشه نهال با قارچ همزیست مایکوریزا

5 - کاشت نهال و به کاربردن مقداری آب با تانکر تا ذخیره رطوبتی کافی وجود داشته باشد؛

6 - قیم گذاری

7 - کاربرد مالچ طبیعی در دسترس.

توجه به نکات مهم در زمان کاشت

زمان انتقال نهال بسیار مهم است و در میزان و درصد گیرایی درختان بسیار اثر دارد. پس از اینکه نهال از نهالستان تهیه شد، بایستی بالفاصله در همان روز پس از گذاشتن ریشه آن ها در نایلون یا گونی و ترجیحا مرطوب و دور از دسترس باد و نور مستقیم خورشید، به محل اصلی انتقال داده و کاشته شود. اما قبل از کاشت نهال در محل اصلی، به دلیل اینکه ممکن است ریشه ها در حین درآوردن از بستر اولیه در نهالستان آسیب ببینند، لازم است مراقبت های ضروری به عمل آید. بهترین زمان کاشت، پاییز وزمستان به شرطی که یخبندان نباشد، است تا ریشه ها فرصت بازیابی را داشته باشند. باید بدانید کاشت نهال که خرداد همان سال پیوند زده شده است.

چطور یک نهال استانداد تهیه کنید؟

1 - اول نوع پایه و رقم را مشخص کنید

2 - سن پایه و رقم به ترتیب دو و یک سال باشد

3 - نهال فاقد ریشه غیرطبیعی، آلوده و چنگالی باشد

4 - نهال یک تنه و دارای حداقل دو تا سه انشعاب از ارتفاع مناسب باشد

5 - نهال کامال خفته و دارای جوانه سالم باشد

قرار دادن ریشه های نهال در محلول قارچ کش + خاک رس + کود دامی + آب، ضمن تقویت و ضدعفونی کردن نهال، سبب می شود که ریشه ها مقداری مواد مغذی و رطوبت نیز جذب کنند.

برای اینکه رطوبت ریشه توسط خاک پیرامون جذب نشود، در پای هر نهال پس از کاشت به میزان حدود 20 لیتر آب مصرف می شود. توصیه می شود پس از کاشت نهال، به قیم گذاری برای نهال ها به منظور نگهداری و حراست آن ها در مقابل وزش باد و برف اقدام شود. پوشاندن ساقه نهال با پارچه و کیسه نایلونی سبب حفظ و حراست آن ها در مقابل خسارت جوندگانی مثل موش و خرگوش می شود. روش صحیح کاشت نهال در شکل زیر نشان داده شده است.

احداث باغ های دیمی

روش صحیح کاشت نهال

در انتخاب رقم و نوع محصول بایستی خیلی دقت کنید. توصیه میشود تا جایی که می توان سطح آفتاب گیری را کاهش دهید تا میزان سطح در معرض نور مستقیم خورشید کاهش یابد. برای مثال در بادام فرم کشیده بر فرم پهن ارجحیت دارد. همچنین بایستی با تحلیل دمای مطلق حداقل، موضوع سرمازدگی را جدی بگیرید. میزان خسارت سرمازدگی به سکون هوا و مدت استقرار دمای خسارت زا، مرحله فنولوژیک نهال شما و میزان حساسیت آن بستگی دارد. برای کاهش خسارات سرمازدگی و نیز کاهش تاثیرات خشکی آخر فصل، بایستی محصول و رقمی از آن محصول را با ویژگی های دیرگل و زودرس را انتخاب کنید. ارقام دارای برگ های کرکدار، کوچک، باریک و کوتیکول ضخیم تر، در برابر خشکی مقاوم ترند.

انتخاب آرایش و ردیف مناسب کاشت

آرایش کاشت بایستی به نحوی تنظیم شود که ردیف دوم نسبت به ردیف اول، با تاخر مکانی به میزان نصف فاصله درختان روی ردیف ها باشد، به طوری که محل اولین درخت روی ردیف دوم، به میزان نصف فاصله درختان روی ردیف، تورفتگی داشته باشد. برای ردیف های سوم، پنجم و… به شیوه ردیف اول و برای ردیف های چهارم، ششم و… به شیوه ردیف دوم عمل می شود. این نکته برای سامانه های نیم دایره ای، مربعی و مثلثی صادق است. به شکل زیر توجه کنید

آرایش صحیح کاشت درختان دیم روی ردیف

آرایش صحیح کاشت درختان دیم روی ردیف

سطح رواناب را برآورد کنید

در طراحی باغ، بخشی از سطوح بالادست به عنوان سطح رواناب برای هر درخت محسوب می شود، این سطح به نحوی است که جریان روانابی به سمت نهال هدایت می شود. بخشی از آب نفوذ یافته به صورت جریان زیرسطحی درمی آید و در پایین دست به صورت مفید استفاده می شود.

سامانه ای مناسب برای جمع آوری آب ایجاد کنید

سامانه جمع آوری آب عبارت است از جمع آوری و هدایت رواناب از سطح بالادستی هر نهال و ذخیره آن در بستر پای درخت. پس از کاشت نهال، پشته ای در پایین دست نهال به شکل مربعی، مثلثی، نیم دایر های یا خطوط تراز ایجاد کنید و سطح رواناب را به نحوی آماده کنید که رواناب به سمت درختان جاری شود. در مناطقی که بارندگی زیاد است و احتمال غرقاب شدن و بروز تنش تهویه ای وجود دارد، درختان را در پایین دست سامانه یا کمی بالاتر از منتهی الیه محل تمرکز رواناب کشت کنید.

احداث باغ های دیمی

سامانه ای مناسب برای جمع آوری آب ایجاد کنید

سامانه جمع آوری آب عبارت است از جمع آوری و هدایت رواناب از سطح بالادستی هر نهال و ذخیره آن در بستر پای درخت. پس از کاشت نهال، پشته ای در پایین دست نهال به شکل مربعی، مثلثی، نیم دایر های یا خطوط تراز ایجاد کنید و سطح رواناب را به نحوی آماده کنید که رواناب به سمت درختان جاری شود. در مناطقی که بارندگی زیاد است و احتمال غرقاب شدن و بروز تنش تهویه ای وجود دارد، درختان را در پایین دست سامانه یا کمی بالاتر از منتهی الیه محل تمرکز رواناب کشت کنید.

احداث باغ های دیمی

سطح رواناب و سطح هدف در آرایش مربعی و نیم دایر های در کشت درختان دیم

باید دقت کنید که اگر شیب محل اجرای باغ، زیاد باشد، حجم خاک برداری و ارتفاع پشته ها در محل کاشت درخت زیاد خواهد شد که هم امکان فرسایش وجود خواهد داشت و هم هزینه های سالانه آن زیاد خواهد بود. نمونه ای از سامانه هلالی در باغ انجیر دیم استهبان در شکل نشان داده شده است.

احداث باغ های دیمی
احداث باغ های دیمی

نحوه ایجاد پشته در سطح هدف آرایش نیم دایر های

انتخاب شکل سامانه متناسب با شیب

در شیب های بسیار کم: کانال های جانبی با پوشش سنگریزه ای.

در شیب های تا 15 درصد (5 / 8 درجه نسبت به افق): شکل مربعی، نیم دایره ای، مثلثی و نیز کانال های عمود بر شیب (برای انگور).

در شیب های بیش از 15 درصد: کشت در خطوط تراز و تراسبندی خطوط تراز

انتخاب ابعاد مناسب سامانه و تراکم درخت و حفظ رطوبت

انتخاب سطح رواناب برای هر درخت که بتوان بر اساس آن، رواناب را پس از جمع آوری به سمت درخت هدایت و در بستر درخت ذخیره کرد، عامل بسیار مهمی محسوب می شود. ابعاد کاشت با کاهش میزان بارش افزایش و با افزایش میزان بارش ابعاد کاشت کاهش می یابد. همچنین ابعاد کاشت با تراکم درخت در هکتار، رابطه عکس دارد؛ یعنی با کاهش ابعاد کاشت، تعداد درخت در هکتار افزایش خواهد یافت ابعاد کمتر از 5 در 5 در بیشتر مناطق توصیه نمی شود؛ اما در کشت انگور در کردستان به دلیل شرایط خاص آن، تراکم بیشتر صورت می گیرد.

رابطه ابعاد کاشت، سطح رواناب و تراکم درخت در هکتار

احداث باغ های دیمی

حفظ رطوبت یکی از اقدامات اساسی و تاثیرگذار در فرایند احداث باغ دیم محسوب می شود. از آنجایی که باغ دیم متکی به آب جمع آوری شده ناشی از رواناب حاصل از تعبیه سامانه های جمع آوری آب باران است، ذخیره و حفظ رواناب جمع آوری شده و جلوگیری از تبخیر آن بسیار مهم است. یکی از راهکارها، استفاده و به کارگیری انواع مالچ است.

مالچ (خاکپوش)

اصطلاح مالچ از کلمه انگلیسی Mulch منشا گرفته که در اصل به معنی پوشش است. درحقیقت می توان مالچ و مالچ پاشی را روشی برای ایجاد پوششی در سطح خاک قلمداد کرد که با اهداف متفاوت از آن استفاده می شود. استفاده از انواع مالچ ها و مالچ پاشی در زراعت، باغبانی، حفاظت خاک و تثبیت ماسه های روان و توسعه فضای سبز در سال های اخیر گسترش فراوانی یافته است. مالچ یکی از عملیات قدیمی است که باغبانان به مدت طولانی و برای کنترل علف هرز و حفظ رطوبت پیرامون میوه، سبزی و گل و گیاهان از آن استفاده می کنند. به طور سنتی، فقط از علوفه، علف چیده شده، برگ ها و دیگر موادی که به آسانی تجزیه می شوند، برای این کار استفاده می شد. مالچ عبارت است از هر ماد های که در سطح خاک قرار گرفته و در همان محل نگهداری شده، هر ماده که در خاک روییده ولی قبل از قرارگرفتن در جای اصلی خود تغییر ماهیت داده شده باشد و هر ماد های که تهیه شده و قبل از قرارگرفتن در محل اصلی به آنجا حمل شده باشد، مانند بقایای گیاهی، برگ ها و قسمت های هرس شده درختان، کود های حیوانی، کاغذ، پلاستیک ها پلی اتیلن، فراورده های نفتی، سنگریزه و… مالچ می تواند هم از مواد زنده و هم غیر زنده تشکیل شده و مانع نفوذ نور شود. مواد غیر زنده که برای مالچ استفاده می شوند، شامل تراشه های چوب، خرده های پوست درختان، خاک اره، کاه، بریده های گیاهان باریک برگ، برگها، پالستیک سیاه و سنگ هاست. هزینه بالای این مواد و اجرت کارگر برای به کاربستن آنها، استفاده از مالچ را منحصر به گیاهان پرارزش و کم سطح کرده است. استفاده از آن در گیاهان استقراریافته هم میسر است.

مالچ کاه و کلش

بیشتر تحقیقات درباره مالچ ها، درخصوص بقایای گیاهی و سایر مواد زاید گیاهی نظیر کاه و کلش، برگها، چوب بال ذرت، خاک اره فراوان و خرده چوب و… انجام شده است. این مواد بسیار ارزان و غالبا است. در گذشته یونانی ها و رومی ها معتقد بودند که خراش دادن و مخلوط کردن خاک باعث بهبود حاصلخیزی آن می شود. با توجه به همین ایده زمین زراعی به طور کامل خاکورزی می شد؛ ولی بتدریج روش جدیدی تکامل یافت که هدف آن حفاظت خاک در همه زمان ها از طریق باقی گذاشتن بقایا در سطح خاک است که به آن خاکورزی حفاظتی گویند و به هرگونه سیستمی اطاق میشود که در آن حداقل 30 درصد خاک در بعد از کاشت از بقایای گیاهی پوشیده شده باشد. مالچ انرژی قطرات باران را پراکنده می کند، سله بندی را به حداقل می رساند، رواناب را کاهش می دهد و نفوذ آب در خاک را بهبود می بخشد و درنتیجه فرسایش آبی و بادی را کاهش می دهد. متاسفانه در زراعت دیم مقدار بقایای کافی برای بهبود نفوذپذیری و کاهش تبخیر آب از سطح خاک فراهم نمی شود و از طرفی نزوالت آسمانی در مناطق خشک به صورت رگبار های شدید اتفاق می افتد. بنابراین کاهش فرسایش آبی و بادی از دلایل مهم استفاده از مالچ ها در مناطق خشک است. از مزایای مالچ کلش، افزایش فعالیت میکروب ها و سایر موجودات زنده در خاک، تکثیر بیشتر ریشه و اثر بالشی بر فشردگی ناشی از ادوات کشاورزی است. نمونه ای از کاربرد مالچ گیاهی در شکل نشان داده شده است.

مالچ

مالچ خاکی

در اواخر قرن اخیر محققان نشان دادند که وجود یک لایه سطحی از خاک خشک به ضخامت 5 تا 8 سانتیمتر به عنوان مالچ در مقایسه با خاکی که سطح آن دست نخورده است باعث می شود تلفات تبخیر از خاک به طور قابل توجهی کاهش یابد؛ زیرا این مالچ جلوی صعود کاپیاری آب را در خاک میگیرد. مالچ خاکی در بندسارها، گلستان های گل محمدی دیم، تاکستان ها و بادامستان های دیم مرسوم بوده است و سهم بسیاری در کاهش سهم تلفات تبخیری آب دارد. البته توصیه موکد می شود که از شخم عمیق و برگرداندن خاک پرهیز شده و لایه سطحی خاک با ادواتی مانند کولتیواتور، روتیواتور یا چنگک صرفا دستی، دست خورده شود.

احداث باغ های دیمی

مالچ پالستیکی

یکی دیگر از انواع مالچ ها، مالچ پالستیکی است که به دلیل فوایدی که داشته، در کشاورزی کاربرد دارد. مالچ های پلاستیکی در رنگ های مختلفی وجود دارد که یک نوع طول موج خاص را بازتاب می کند و هر طول موج تاثیر متفاوتی بر روی گیاه دارد. مالچ های پلاستیکی با بالا بردن دمای خاک و حفظ یکنواختی رطوبت خاک، عملکرد، کیفیت و زودرسی محصولات را افزایش می دهد.

مالچ سنگی

توصیه می شود انتخاب مالچ بر اساس مصالح و منابع طبیعی اساسا در دسترس صورت پذیرد. اگر در جایی بقایای گیاهی در دسترس هست، ارجحیت با آن است که از آن ها استفاده کرد و اگر در مناطقی، سنگ های ریز و درشت در دسترس است، توصیه می شود مصالح محلی به کار رود.

برآورد عملکرد باغی و اقتصادی محصوالت باغی

در جدول زیر براورد عملکرد باغی و اقتصادی چند محصول باغی مهم آورده شده است

<slideshoe>

احداث باغ های دیمی
احداث باغ های دیمی

بررسی عملیات هزینه ای مشترک

1 - عملیات هزینه ای زمان کاشت: تهیه پروفیل خاک و آزمون نمونه های خاک، تهیه نقشه کاشت، ایجاد بستر، ایجاد سامانه، پرکردن چاله ها، تهیه کود دامی پوسیده، تهیه نهال و قیم، آبیاری زمان کاشت، تهیه مالچ، کارگر ماهر؛

2 - عملیات هزینه های دوره بهره برداری: وجین و حذف علف های هرز، مبارزه با آفات و بیماریها، هرس، عملیات تغذیه، برداشت و جمع آوری محصول و سایر عملیات باغی موردنیاز؛

3 - هزینه نگهداری سالانه و نگهداری سامانه: 500تا 700 هزارتومان

خلاصه مطالب

شرایط جغرافیایی: محصولات متناسب با عرض جغرافیایی باشند. شیب رو به شمال مطلوب ترین و شیب رو به جنوب آخرین گزینه محسوب می شود.

پارامتر های اقلیمی: به وضعیت میزان و پراکنش بارش توجه شود. پراکنش بارش تعیین کننده تراکم درختان در باغ خواهد بود

سامانه ها: احداث سامانه ها با هدف جمع آوری، هدایت و ذخیره رواناب در پای هدف اساس کار است و بدون آن اصلا امکان احداث باغ دیم نیست. با توجه به شرایط جغرافیایی جهت و میزان شیب، میزان و پراکنش بارش و نوع محصول، شکل و ابعاد سامانه تغییر می کند. در شیب های کم، نیم دایره ای، مربعی و مثلثی اجرا می شوند و در شیب های بیشتر، توصیه می شود به صورت نوار های عمود بر شیب باشد تا حجم خاکبرداری به حداقل برسد. در دره های عریض مشرف بر دامنه ها بهتراست از بندسار ها استفاده شود. رسوبات شکل گرفته در داخل بندسارها، بستر مناسب برای درختان خواهد بود.

رواناب: بایستی به نحوی عمل کرد که ضریب رواناب یعنی میزان رواناب رسیده به پای درخت افزایش و شروع زمان جاری شدن رواناب یعنی آستانه رواناب کاهش یابد.

تهیه بستر: رعایت و ایجاد بستر مناسب دارای ابعاد 1 × 1 × 1 متر ضروری است و اگر خاک زیرین مطلوبیت ندارد یا دچار محدودیت است، با خاک سطحی مرغوب جایگزین شود. هیچ نیازی به کاربرد مواد سوپر جاذب یا موارد مشابه غیرطبیعی نیست و برای بهبود ظرفیت آب خاک میتوان از بقایای گیاهی، پرلیت و… استفاده کرد.

کاهش تلفات تبخیر: از مالچ های در دسترس محلی (خاکی، سنگی، سنگریزه، گیاهی و…) به منظور کاهش تبخیر استفاده شو.

پایه و رقم: در انتخاب رقم به نظر کارشناسان توجه شود.

تغذیه: کاربرد بقایای گیاهی در بستر خاک به منظور بهبود کیفیت خاک و افزایش ظرفیت آب خاک و نیز استفاده از قارچ مایکوریزا برای بهبود ریشه زایی (50 تا 100 گرم برای هر درخت) توصیه می شود.

آفات و بیماریها: به روش های بیولوژیک اقدام به کنترل آفات و بیماریها) برگخوارها، مغزخوارها، چوبخوارها، آفات مکنده، سفیدکو…) شود. زمینه بروز، اپیدمی آفات و بیماری ها فراهم نشود. حذف پاجوش ها، کنترل علف های هرز، جمع آوری شاخه های خشک و آلوده و سوزاندن آنها، استفاده از تله های فرمونی و تقویت درختان و… از راهکار های مدیریتی باغ سالم محسوب می شود.

شیوه کاشت: بسته به نوع محصول از بذر، نهال ریشه دار، نهال پیوندی، قلمه یا نشا استفاده خواهد شد. زمان مناسب کشت باید به نحوی تنظیم شود که همراه با دوره کمون و خواب گیاه باشد.

آبیاری زمان کاشت: درصورتیکه کشت به صورت بذر باشد، به آبیاری زمان کاشت نیازی نخواهد بود اما اگر شرایط رطوبتی خاک در هنگام انتقال نهال مناسب نباشد، آبیاری حداقل توصیه می شود تا رطوبت ریشه توسط خاک جذب نشود

آبیاری تکمیلی: توصیه می شود حتما اقدامات مدیریتی لازم انجام و از آبیاری تکمیلی پرهیز شود. ازآنجاییکه آبیاری تکمیلی سبب توسعه شاخ برگ و رشد رویشی می شود، ممکن است آسیب های ناشی از این اقدام، گاهی بیش از تاثیرات مفید آن باشد.

مشارکت، آموزش و ترویج: یکی از اقدامات بسیار ضروری و مهم در فرایند اجرایی باغ ها و گیاهان دارویی دیم) اعم از احیا یا احداث، شرکت در دوره های آموزشی و بازدید از مزارع الگویی و نمایشی است.

منبع: سایت موسسه تحقیقات و اصلاح نهال و بذر ایران، راهنمای فنی و کاربردی احداث باغ های دیم.

44893619 - 24 (021)

درباره ما

فروشگاه

همکاری

مطالب مفید

ویدیوها