نام بیماری

سفیدک کرکی کدوییان که به اسم هایی چون بیماری آتشک، سفید دروغی، سفیدک داخلی و در بعضی مناطق از جمله جنوب کرمان به عنوان آتشک یا سرخچه خیار نیز معروف است.

عامل بیماری

قارچ Pseudoperonospora cubensis

معرفی بیماری سفیدک کرکی خیار

سفیدک های کرکی بیماری است که باعث سوختگی (بلایت) شاخ و برگ بوته های خیار می شود. خسارت سفیدک کرکی به بافت های جوان، برگ های سبز و ترد بیشتر است. هنگامی که لایه ای نازک از آب روی بافت های گیاهی قرار گیرد و رطوبت هوا بالا و دما خنک باشد نه گرم، بیماری به شدت توسعه می یابد. بیماری سفیدک کرکی در مدت کوتاهی خسارت زیادی به مزرعه خیار می زند و اغلب 40 تا 90 درصد شاخ و برگ جوان گیاهان را از بین می برند و موجب خسارت سنگین و یا انهدام محصول می شود. میزان خسارت بستگی به طول هوای مرطوب و یا سرد دارد. در هوای سرد و مرطوب کنترل سفید کرکی خیار مشکل است. این بیمارگر هنگامی کنترل می شود که هوا گرم و خشک شود. مناطق خشک معمولا عاری از این بیماری هستند.

علایم بیماری سفیدک کرکی خیار

شناخت علایم اولیه بیماری کمک می کند قبل از گسترش و شیوع کامل بیماری با هزینه کمتری بیماری را کنترل کرد. بوته های خیار آلوده به قارچ سفید کرکی حدود یک هفته بعد از آلودگی علایم بیماری را نشان می دهند. علایم در ابتدا با شکل گرفتن لکه های سبز کم رنگ و یا زرد زاویه دار در سطح برگ آغاز می شود. این قارچ معمولا در سطح زیرین برگ پوشش کرکی سیاه رنگی ایجاد می کند که ناشی از اسپور های قارچ می باشد. جهت اطمینان از صحت تشخیص پشت برگ را معاینه کنید و چنانچه حالت آب زده و پودر سیاه رنگ در اطراف لکه ها مشاهده شد تشخیص درست است در غیر این صورت علایم مربوط به بیماری لکه برگی باکتریایی است. با گسترش بیماری لکه های زرد کمرنگ به تدریج قهوه ای می شوندو به هم وصل می شوند و در نهایت برگ حالت خشکی (سوختگی) به خود می گیرد که شبیه خسارت یخ زدگی است. به همین دلیل کشاورزان جیرفتی به آن آتشک خیار می گویند.

بیماری سفیدک کرکی خیار
بیماری سفیدک کرکی خیار
بیماری سفیدک کرکی خیار
بیماری سفیدک کرکی خیار

کنترل بیماری سفیدک کرکی خیار

کنترل زراعی

استفاده از ارقام مقاوم، کم هزینه ترین، ساده ترین و مطمین ترین و یکی از موثر ترین ابزار های مبارزه و کنترل بیماری های گیاهی است که در مرحله اول باید مورد توجه قرار بگیرد.

هنگام کشت اطمینان حاصل کنید بذر یا نشا عاری از بیماری باشد

فاصله بین ردیف و بوته بیشتر در نظر گرفته شود تا جریان هوا به خوبی بین بوته ها جریان داشته باشد

از آبیاری بیش از حد جلوگیری شود و بهتر است از سیستم آبیاری قطره ای استفاده شود و برای تسریع در خشک شدن آبیاری در اواخر صبح انجام گیرد

کنترل شیمیایی

  • در صورت مشاهده علایم بیماری سفیدک کرکی کنترل شیمیایی و استفاده از قارچ کش ها بسیار ضروری است زیرا بیماری سفید کرکی یک بیماری تهاجمی و مخرب است و کنترل این بیماری بدون استفاده از قارچ کش ها بعید است.
  • قبل از نصب تونل بوته ها را با قارچ کش سم پاشی کنید و بلافاصله پس از برداشت تونل، استفاده از قارچکش می تواند موثر باشد. در شرایط مرطوب هر 5 تا 7 روز یک قارچکش مصرف کنید زمانی که هوا خشک تر است فاصله 10 تا 7 روز می تواند رعایت شود
  • قارچ کش های حفاظتی و سیستمیک برای کنترل بیماری سفیدک کرکی کدوییان موثر است ولی اگر شرایط آب و هوایی برای گسترش بیماری مناسب باشد استفاده از قارچ کش های سیستمیک عملکرد بهتری دارد. از طرفی استفاده مکرر از قارچ کش های سیستمیک ممکن است باعث بروز مقاومت در قارچ کردد بنابراین ترکیب این قارچ کش ها با قارچ کش های حفاظتی می تواند موثر باشد. قارچ کش های مانکوزب و کلروتالونیل، رانمن و متالاکسیل + مانکوزب برای مبارزه با بیماری سفیدک کرکی خیار معرفی شده اند
  • عدم کشت متراکم بوته ها کاهش رطوبت و تهویه مناسب
  • جلوگیری از ابیاری شبانه
  • مصرف فسفیت پتاسیم 
  • مدیریت مصرف کودهای ازته در زمان بوجود آمدن اختلاف دمای شبانه روز
  • استفاده از قارچ کش های:
    اینفیتینو
    رانمن
    اکویشن پرو
    الیت یا فوزیتیل آلومینیوم
    پروپاموکارپ
    کاربندازیم بصورت تزریقی و کلروتالونیل بصورت برگی در دو مرحله
    سیدلی تاپ (در خیار گلخانه ای)