بیماری فوزاریوم یا پژمردگی آوندی خیار

نام بیماری

بیماری فوزاریوم یا پژمردگی آوندی خیار

عامل بیماری

Fusarium Oxysporum f. sp conglutinans

معرفی بیماری فوزاریوم یا پژمردگی آوندی خیار

در ایران، بیماری پوسیدگی ریشه و ساقه خیار یکی از عوامل محدود کننده کشت خیار است. این بیماری از شایع ترین و زیان بار ترین بیماری های خیار در مناطقی است که این محصول به طور وسیع کشت می شود. خسارت این بیماری در آب و هوای گرم و خاک های شنی بیشتر است. قارچ می تواند در خاک و بقایای گیاهی زنده بماند. زمانی که این بیماری وارد خاک شود حذف این قارچ ها از خاک حداقل به 20 سال زمان نیاز دارد. بوته های خیار مبتلا به پژمردگی فوزاریومی رشد کمی دارند و ممکن است کوتوله بمانند و به سرعت پژمرده و در نهایت خشک شوند. گاهی تمام مزرعه خیار، حتی زمانی که هیچ محصولی برداشت نشده است به شدت آسیب می بیند یا مزرعه به کلی نابود می شود.

علایم بیماری فوزاریوم یا پژمردگی آوندی خیار

این قارچ می تواند به بوته های خیار در هر مرحله از رشد آسیب بزند. پوسیدگی بذر و مرگ گیاهچه قبل از سبز شدن هنگامی که درجه حرارت خاک پایین است (18 تا 20 درجه سانتی گراد) است ممکن است نشانه ای از بیماری فوزاریوم باشد. در گیاهان بالغ برگ های آلوده حالت پژمردگی دارند در این حالت ممکن است ابتدا یک یا چند برگ (غالبا برگ های پایینی) زرد، و به تدریج کل گیاه زرد و پژمرده گردد. پژمردگی برگ های پایینی در دما های گرم (25 تا 28 درجه سانتی گراد) رخ می دهد و با خنک شدن هوا برگ ها وضعیت بهتری پیدا می کنند.

در بعضی موارد از بین رفتن گیاه به صورت ناگهانی بدون هیچ علامت و نشانه زردی اتفاق می افتد. رشد میسیلیوم سفید ممکن است روی ساقه در قسمت پایینی گیاه قابل مشاهده باشد. تغییر رنگ آوند ها هم در ریشه و هم در ساقه دیده می شود. با برش عرضی ساقه ها و ساقه چه های آلوده، نواحی قهو ه ای به صورت حلقه های کامل یا گسیخته مشتمل بر بافت ها آوندی تغییر رنگ یافته مشاهده می گردد. تغییر رنگ آوندی ساقه ممکن است 8 تا 10 گره گسترش یابد. در مراحل پیشرفته، ریشه ها پوسیده می شوند، که ممکن است منجر به مرگ گیاهان می شود.

بیماری فوزاریوم یا پژمردگی آوندی خیار
بیماری فوزاریوم یا پژمردگی آوندی خیار
بیماری فوزاریوم یا پژمردگی آوندی خیار

کنترل بیماری فوزاریوم یا پژمردگی آوندی خیار

هیچ قارچ کش شیمیایی برای کنترل پژمردگی فوزاریوم خیار در دسترس نیست و کنترل این قارچ متکی بر بهداشت مزرعه و پیشگیری از وقوع بیماری است. قارچ عامل بیماری به قدری پردوام است که ضدعفونی بستر بذر و تناوب، هر چند اقدام هایی عملی به نظر می رسند، ولی در این مورد خاص ارزش چندانی ندارند. پژمردگی های فوزاریومی در نواحی دارای خاک گرم و نیز در گلخانه ها شدیدتر و خسارت آن ها بیشتر است. استفاده از ارقام مقاوم خیار، تنها اقدام عملی برای کنترل بیماری در مزرعه است.

جهت پیشگیری از بروز فوزاریوم بذر عاری از بیماری و نشا سالم را کشت کنید. بوته های الوده را پس از تشخیص از بین ببرید. تاریخ کشت محصول جلوتر بیاید زیرا در فصل های سرد فوزاریوم توان خسارت زایی کمتری دارد و ممکن است میزان بروز و شدت بیماری کاهش یابد.

قارچ عامل فوزاریوم در خاک زندگی می کند. این قارچ از طریق ریشه گیاهان نفوذ می کند از طریق ساقه گسترش می یابد و باعث پژمردگی و افتادگی بوته خیار می شود بنابراین جهت کنترل آن می توان از تکنیک پیوند خیار روی بوته های مقاوم استفاده کرد.